BỆNH TRẦM CẢM NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH CHỮA TRỊ
- Sài Gòn Đông y
- 2 thg 11, 2022
- 10 phút đọc
Nguyên nhân trầm cảm rất phức tạp, bao gồm các yếu tố xã hội, tâm lý và những thay đổi sinh học bên trong cơ thể. Để giúp người bệnh thoát khỏi “bóng đêm” của chứng rối loạn tâm thần nghiêm trọng này, điều quan trọng hàng đầu là phải xác định chính xác nguồn cơn dẫn đến trầm cảm.
Trầm cảm là một căn bệnh phổ biến trên toàn thế giới, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Ước tính 3,8% dân số bị ảnh hưởng bởi bệnh lý này, trong đó 5,0% ở người trưởng thành và 5,7% ở người lớn tuổi (trên 60 tuổi).
Trầm cảm là gì?
Trầm cảm là hội chứng rối loạn tâm thần gây ra cảm giác buồn bã, giảm năng lượng và mất hứng thú dai dẳng. Bệnh lý này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến suy nghĩ, cảm nhận và hành động của con người, từ đó dẫn đến nhiều vấn đề ý tế nghiêm trọng về cả cảm xúc lẫn thể chất.
Nếu không được trị liệu sớm, người bệnh sẽ gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động thường ngày, dần dần mất đi niềm vui sống và khả năng lao động, thậm chí có trường hợp còn muốn “từ bỏ” cuộc sống của bản thân. Theo thống kê, có hơn 700.000 người chết do tự tử vì bị trầm cảm mỗi năm và tự tử bởi trầm cảm cũng là nguyên nhân thứ 4 gây tử vong ở thanh thiếu niên độ tuổi từ 15-29 tuổi.
Trải nghiệm khó khăn thời thơ ấu
Những người phải trải qua thời thơ ấu khó khăn có thể dễ bị rơi vào chứng trầm cảm khi trưởng thành. Người ta đã liệt kê ra các trải nghiệm, thử thách lúc nhỏ làm ảnh hưởng đến tinh thần và cảm xúc sau này, chẳng hạn:
Bị lạm dụng thể chất, tinh thần hoặc tình dục.
Bị bỏ rơi, không được cha mẹ yêu thương hoặc quan tâm.
Chứng kiến người thân ra đi.
Hoàn cảnh gia đình túng thiếu.
Tuổi thơ thiếu thốn và bất hạnh có thể làm giảm sút bản năng sinh tồn và khả năng ứng phó với những biến cố, thăng trầm xảy ra trong tương lai. Đây là nguyên nhân dẫn đến trầm cảm thường không được khai thác triệt để, khiến việc trị liệu gặp bế tắc.
Một số biến cố trong cuộc sống
Trong nhiều trường hợp, chứng trầm cảm sẽ khởi phát bởi một sự kiện không mong muốn, gây căng thẳng hoặc đau buồn diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, có thể kể đến như:
Mất việc làm hoặc thất nghiệp.
Kết thúc của một mối quan hệ.
Thay đổi công việc, chuyển nhà hoặc kết hôn, sinh con.
Bị bắt nạt hoặc lạm dụng, kể cả việc bị phân biệt địa vị, chủng tộc, màu da...
Không chỉ bản thân những sự kiện tiêu cực, không mấy tốt đẹp mới gây ra trầm cảm, mà ngay cả cách chúng ta đối mặt với chúng cũng có thể là nguồn cơn của chứng bệnh này. Nếu không đủ mạnh mẽ vượt qua những biến cố, mãi đắm chìm trong cảm xúc và suy nghĩ tiêu cực, từ tâm trạng tồi tệ sẽ dần dần phát triển thành trầm cảm.
Vấn đề sức khỏe
Sức khỏe tinh thần và sức khỏe thể chất gặp vấn đề có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm, dù trước đó không có bất kỳ biểu hiện nào.
Sức khỏe tinh thần
Nếu gặp một tình trạng khác về sức khỏe, bạn cũng có thể bị trầm cảm. Vậy nên, hãy cảnh giác, đừng để rơi vào “bẫy” trầm cảm khi nhận thấy bản thân đang trải qua những trục trặc sau:
Căng thẳng kéo dài.
Sự lo lắng, sợ hãi.
Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD).
Gián đoạn giấc ngủ.
Sức khỏe thể chất
Sức khỏe thể chất kém cũng tác động xấu đến tâm trạng của bạn. Do đó, nếu vấn đề về thể chất không được cải thiện hoặc điều trị hiệu quả sẽ phát sinh bệnh trầm cảm.
Vấn đề sức khỏe thể chất làm thay đổi lối sống hoặc thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Vấn đề sức khỏe thể chất mãn tính (dài hạn).
Bệnh tật đe dọa tính mạng.
Những người bị bệnh tim có nguy cơ bị trầm cảm cao gấp 2 lần so với những người không mắc bệnh. Và khoảng 25% người bị ung thư rơi vào trạng thái trầm cảm ở bất kỳ giai đoạn nào của bệnh.
Di truyền
Mặc dù không có gen cụ thể nào gây ra bệnh trầm cảm, nhưng nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, nếu một thành viên thân thiết trong gia đình mắc bệnh trầm cảm, bạn sẽ có nhiều nguy cơ bị trầm cảm hơn. Có tài liệu cho hay, nếu một người trong cặp song sinh giống hệt nhau bị trầm cảm, thì nguy cơ mắc bệnh của người còn lại lên đến 70%.
Thay đổi thời tiết, khí hậu
Một nguyên nhân trầm cảm thường bị bỏ qua đó là sự thay đổi thất thường của thời tiết như quá nóng, quá lạnh hoặc lượng tia UV cao… Chuyên gia gọi những trường hợp này là trầm cảm theo mùa (hay rối loạn theo mùa). Thời tiết thay đổi hoặc quá khắc nghiệt khiến nhiều người gặp khó khăn trong việc điều chỉnh thói quen sống để thích nghi với khí hậu. Điều này gây ra tâm lý bức bối, khó chịu và khi cơ thể phản ứng thái quá với những thay đổi đột ngột này cũng có thể đẩy chúng ta vào trạng thái trầm cảm.
Thuốc
Trầm cảm có thể liên quan đến tác dụng phụ của một số loại thuốc, nhất là thuốc dùng để kiểm soát sinh sản nội tiết tố, Corticosteroid và thuốc chẹn Beta… Vì vậy, nếu nhận thấy tâm trạng bất thường, hãy hỏi bác sĩ về những loại thuốc mà mình đang sử dụng có gây tác dụng phụ lên sức khỏe tâm thần, thần kinh hay không.
Rượu và chất kích thích
Lạm dụng rượu, bia và chất kích thích đều có thể gây ra trầm cảm hoặc khiến các vấn đề về tâm thần, thần kinh trở nên nghiêm trọng hơn. Mặc dù, sử dụng rượu và chất kích thích giúp bạn cảm thấy tốt hơn hoặc tạm thời quên đi những cảm xúc không vui, nhưng về lâu dài, chúng sẽ khiến tâm trạng tồi tệ hơn, làm tăng nguy cơ bị trầm cảm.
Thay đổi nội tiết tố
Những thay đổi về nội tiết tố nữ (Estrogen và Progesterone) trong chu kỳ kinh nguyệt, sau sinh, tiền mãn kinh, mãn kinh hoặc bệnh lý về tuyến giáp cũng là nguyên nhân trầm cảm. Chính vì vậy, bước vào những giai đoạn đặc biệt mà cơ thể dễ bị mất cân bằng nội tiết tố, chị em cần phải chuẩn bị tâm lý để vượt qua chứng bệnh này.
Lối sống thiếu khoa học
Một chế độ ăn uống thiếu chất dinh dưỡng, thói quen thức khuya và ít vận động không trực tiếp gây ra bệnh trầm cảm, nhưng sẽ khiến bạn dễ mắc căn bệnh này hơn. Bởi vì, lối sống thiếu khoa học làm suy nhược cơ thể, khiến bạn gặp khó khăn trong việc đối phó với những thách thức, biến cố và thay đổi đang xảy ra trong cuộc sống.
Triệu chứng và dấu hiệu của bệnh trầm cảm
Mỗi người có thể bị trầm cảm bởi những nguyên nhân khác nhau, thế nhưng phần lớn bệnh nhân khi mắc phải căn bệnh này đều sẽ trải qua các triệu chứng và dấu hiệu đặc trưng dưới đây:
Cảm thấy buồn bã, trống rỗng và tuyệt vọng.
Dễ khóc và hay bộc phát cơn tức giận, cáu kỉnh hoặc bực bội, ngay cả về những vấn đề nhỏ nhặt.
Mất hứng thú hoặc niềm vui trong hầu hết các hoạt động bình thường, kể cả chuyện “chăn gối” hay sở thích thể thao…
Rối loạn giấc ngủ, bao gồm mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều.
Mệt mỏi và thiếu năng lượng trầm trọng nên dù là việc nhỏ nhặt nhất, người bị trầm cảm phải nỗ lực hơn người bình thường rất nhiều.
Giảm hoặc tăng cảm giác thèm ăn dẫn đến giảm hoặc tăng cân mất kiểm soát.
Hay lo lắng, kích động hoặc bồn chồn về cả những điều chưa xảy ra.
Suy nghĩ, nói và chuyển động cơ thể chậm lại.
Luôn có cảm giác mình là người vô dụng hoặc tự trách bản thân.
Gặp khó khăn trong việc tập trung, đưa ra quyết định và ghi nhớ mọi thứ.
Thường xuyên suy nghĩ về cái chết và có ý nghĩ hoặc cố gắng tự tử.
Xuất hiện một số vấn đề về thể chất như đau lưng hoặc đau đầu.
Những triệu chứng này khiến người trầm cảm không thể tiếp tục công việc, ngại đến trường học hoặc tham gia các hoạt động xã hội, thậm chí né tránh các mối quan hệ xung quanh. Họ sống trong đau khổ và sự bất hạnh mà không thực sự biết lý do là gì.
Triệu chứng trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên
Các triệu chứng của bệnh trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên tương tự như ở người lớn, nhưng sẽ có một số khác biệt như sau:
Đối với trẻ nhỏ: Triệu chứng trầm cảm có thể là buồn bã, cáu kỉnh, lo lắng, đau nhức toàn thân, không muốn đi học, bám bố mẹ hoặc giảm cân.
Đối với thanh thiếu niên: Triệu chứng trầm cảm thường là buồn bã, cáu kỉnh, cảm thấy tiêu cực và vô giá trị, tức giận, thành tích học tập giảm sút, cảm thấy bị hiểu lầm và cực kỳ nhạy cảm, có xu hướng sử dụng chất kích thích hoặc rượu để giải tỏa, ăn hoặc ngủ quá nhiều, tự làm hại bản thân, mất hứng thú trong các hoạt động bình thường và tránh giao tiếp xã hội.
Triệu chứng trầm cảm ở người lớn tuổi
Ở người lớn tuổi, các triệu chứng của bệnh trầm cảm có thể ít rõ ràng hơn ở người trưởng thành, chẳng hạn như:
Suy giảm trí nhớ hoặc thay đổi tính cách.
Đau đớn về thể chất.
Mệt mỏi, chán ăn và khó ngủ.
Thường muốn ở nhà hơn là ra ngoài giao lưu hoặc làm những điều mới mẻ.
Suy nghĩ đến việc tự tử, đặc biệt là ở nam giới lớn tuổi.
Chẩn đoán bệnh trầm cảm
Trầm cảm được đánh giá qua biểu hiện lâm sàng và thực hiện một số xét nghiệm cụ thể để xác định bệnh. Thông qua đó các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Chẩn đoán lâm sàng
Sử dụng tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh theo ICD-10 hoặc cũng có thể chẩn đoán trầm cảm theo tiêu chuẩn DSM V. Thông qua đó các bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh chính xác và đưa ra kết luận.
Xét nghiệm cận lâm sàng
Bác sĩ sẽ sử dụng xét nghiệm để có thể đo nồng độ các chất dẫn truyền thần kinh. Và xác định ra nguyên nhân gây bệnh từ đó loại trừ những khả năng khác. Một số các xét nghiệm để chẩn đoán bệnh bao gồm:
Trắc nghiệm tâm lý.
Trò chuyện lâm sàng.
Chẩn đoán phân biệt
Bệnh rối loạn tâm thần thường dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác nhất là nhóm bệnh tâm thần. Chính vì thế, các bác sĩ sẽ có những kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn để đưa ra được chẩn đoán chính xác nhất.
Cách điều trị trầm cảm
Điều trị bệnh lý này không khó nhưng cần phải kiên trì và sự kết hợp nỗ lực của người bệnh. Một số phương pháp điều trị bạn có thể tham khảo đó là:
Điều trị hóa dược
Đây là phương pháp phổ biến nhất để có thể điều trị bệnh lý trầm cảm. Theo nhiều nghiên cứu cho thất sử dụng thuốc chỉ có tác dụng với những người bị trầm cảm trung bình hoặc nặng. Và không nên sử dụng cho người bị bệnh nhẹ bởi bệnh lý này có thể điều trị bằng liệu pháp tâm lý.
Hiện nay, các thuốc phổ biến được áp dụng trong điều trị bao gồm có thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc; thuốc ức chế monoamine oxidase; thuốc chống trầm cảm không điển hình;….
Điều trị tâm lý
Điều trị bằng liệu pháp tâm lý là cách chữa bệnh phát huy hiệu quả nhất trong xã hội hiện đại ngày nay. Những chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản thông qua các liệu pháp kỹ thuật và để có thể đồng hành hỗ trợ tâm lý với bệnh nhân.
Việc điều trị tâm lý không chỉ giúp người bệnh có thể hồi phục trở lại bình thường; thoát khỏi phiền nhiễu của bệnh mà còn là hành trình giúp người bệnh có thể hiểu thêm về bản thân mình; gia tăng sự tin tưởng cũng như có thể hòa nhập với cuộc sống tốt hơn. Một số liệu pháp tâm lý điển hình bạn nên biết đó là:
Nhận thức và trị liệu hành vi.
Trị liệu nghệ thuật.
Trị liệu gia đình.
Tùy vào từng cá nhân và câu chuyện của mỗi người bệnh mà chuyên gia tâm lý sẽ có những liệu pháp điều trị phù hợp nhất. Do đó, người bệnh cũng cần hợp tác và trình bày hết tình trạng bản thân để có được kết quả tốt nhất.
Biện pháp ngăn ngừa bệnh trầm cảm cơ bản
Như bạn đã biết, môi trường sống đóng vai trò quan trọng có nguy cơ gây bệnh. Thế nên việc xây dựng một lối sống phù hợp có thể giúp bạn tăng thêm sức mạnh tinh thần và có thể phòng ngừa rối loạn tâm thần hiệu quả.
Chế độ ăn uống
Chế độ ăn uống hợp lý chính là một giải pháp ngừa bệnh hiệu quả. Bạn nên ăn uống hợp lý, tập trung vào các thực phẩm có giàu Omega 3, khoáng chất, vitamin và chất chống oxy hoá. Đối với những bệnh lý nguyên nhân do nội sinh bên trong cần phải sử dụng nhiều thực phẩm có khả năng tăng tuần hoàn máu và cải thiện tâm trạng.
Sinh hoạt khoa học
Hãy tự xây dựng cho mình thói quen sinh hoạt khoa học. Hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá; các loại ma tuý. Thường xuyên tập luyện thể dục, giao tiếp và nâng cao các mối quan hệ xã hội.
Phòng khám ứng dụng những phương pháp Y học cổ truyền như châm cứu, bấm huyệt…. kết hợp với các bài thuốc Đông y 100% thiên nhiên để hồi phục sức khỏe cho bệnh nhân - SĐT: 0931 225 777 - Website: dongy.org
![[CHIA SẺ] TOP 20 BÁC SĨ CHỮA BỆNH VIÊM XOANG GIỎI TP.HCM](https://static.wixstatic.com/media/0ee403_d18fb4e530ab4bcaa433fbb8b84e8b4b~mv2.jpg/v1/fill/w_730,h_481,al_c,q_80,enc_avif,quality_auto/0ee403_d18fb4e530ab4bcaa433fbb8b84e8b4b~mv2.jpg)
Bình luận