LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ 7 CHỮA THẾ NÀO?

Liệt nửa mặt trung ương

Triệu chứng

Liệt mặt trung ương khi tổn thương từ vỏ não tới trước nhân dây VII (đường vỏ - nhân), biểu hiện lâm sàng gồm:

- Chỉ liệt 1/4 dưới của mặt, không có dấu hiệu Charles - Bell.

- Bài tiết nước mắt, nước bọt, thính lực và cảm giác 1/3 trước lưỡi bình thường vì dây VII’ nằm ở nửa trên của nhân được chi phối bởi cả hai bán cầu não.

Nguyên nhân

Liệt mặt trung ương là do tổn thương vùng bán cầu đại não. Nhân vận động dây VII có 2 phần: phần trên (phân bố vận động cho 1/4 trên của mặt cùng bên) được chi phối bởi cả 2 bên bán cầu, còn phần dưới (phân bố vận động cho 1/4 dưới của mặt cùng bên) chỉ được chi phối bởi một bán cầu bên đối diện. Vì vậy, khi có một bán cầu não bị tổn thương thì chỉ có nửa dưới nhân vận động dây VII bên đối diện bị mất phân bố thần kinh, biểu hiện bằng liệt 1/4 dưới của mặt bên đối diện. Liệt dây VII trung ương không bao giờ tiến triển thành liệt cứng và thường phối hợp với liệt nửa người cùng bên.

Nguyên nhân thường do:

- Bệnh lý: đột quỵ não, u não, áp-xe não

- Chấn thương: chấn thương sọ não gây dập não, khối máu tụ trong não

Định khu tổn thương

Tổn thương bệnh lý ở vỏ não và đường vỏ - nhân dây VII gây liệt dây VII trung ương cùng bên với liệt nửa người và đối diện với bên tổn thương: - Liệt 1/4 dưới mặt bên đối diện với ổ tổn thương. - Liệt nửa người kiểu trung ương bên đối diện với ổ tổn thương và cùng bên với bên liệt mặt.

Liệt nửa mặt ngoại vi

Triệu chứng

- Nhìn bình thường: hai bên mặt không cân đối, các cơ mặt bị kéo về bên lành, nhân trung bị kéo lệch về bên lành. Nửa mặt bên bệnh bất động và nhẽo (giảm trương lực cơ), mất nếp nhăn trán và nếp nhăn khóe mắt, lông mày hơi sụp xuống, má hơi xệ, rãnh mũi - má mờ, góc mép miệng bị xệ xuống, tai hình như thấp xuống. Tuy nhiên, trong giai đoạn muộn có nhiều trường hợp mặt bệnh nhân khi không cử động nhìn thấy mặt vẫn cân đối, chỉ khi cử động mới thấy mất cân đối do cơ bên liệt bị co cứng.

- Nhìn khi bệnh nhân cử động: mặt và mắt mất cân đối rõ rệt hơn.

+ Bên bệnh không nhăn trán được, mắt không nhắm kín (dấu hiệu hở mi), không làm được động tác nhe răng, phồng má, mím môi, huýt sáo, thổi lửa, chau mày.

+ Dấu hiệu Charles - Bell dương tính: biểu hiện là khi bệnh nhân nhắm mắt chủ động, mắt bên liệt nhắm không kín, nhãn cầu vận động lên trên và ra ngoài (khi đó giác mạc lẩn dưới mi trên, củng mạc trắng lộ rõ giữa hai khe mi).

+ Dấu hiệu Negro: khi bệnh nhân ngước mắt nhìn lên trên, đồng tử bên tổn thương ở vị trí cao hơn bên lành.

+ Dấu hiệu Souques: trong khi nhắm hai mắt thì mắt bên bệnh nhắm không được chặt, lông mi của bên bệnh còn thò ra ngoài dài hơn bên lành.

+ Dấu hiệu Pierre Marie - Foix: phát hiện liệt mặt trong trường hợp bệnh nhân hôn mê. Thầy thuốc ấn mạnh vào hai góc hàm hoặc giật tóc mai của bệnh nhân, bệnh nhân sẽ nhăn mặt, khi đó nửa mặt bên lành sẽ co, còn bên liệt không có phản ứng gì.

- Các triệu chứng khác: liệt dây VII ngoại vi có thể đi kèm theo liệt nửa người kiểu trung ương bên đối diện như trong hội chứng Millard - Gubler hay hội chứng Foville cầu não dưới.

Nguyên nhân

Liệt nửa mặt ngoại vi khi có tổn thương từ nhân dây VII trở ra, biểu hiện tổn thương là liệt hoàn toàn nửa mặt cùng bên.

Nguyên nhân thường do

- Bệnh lý:

+ Tổn thương cầu não: u thần kinh đệm, u lao, di căn ung thư hoặc đột qụy vùng cầu não, có thể là dấu hiệu đầu tiên của viêm tuỷ xám nhất là ở trẻ em, bệnh xơ não tuỷ rải rác, lao màng não, viêm màng não mủ hoặc do vius, u góc cầu tiểu não thường do u dây thần kinh số VIII, hội chứng Millard - Gubler (tổn thương phần trước của cầu não), hội chứng Foville cầu não dưới (tổn thương phần dưới của cầu não). viêm tai xương chũm, u màng não, viêm màng nhện vùng góc cầu - tiểu não.

+ Tổn thương trong xương đá: zona hạch gối, viêm tai xương chũm, u trong xương đá (hiếm gặp).

+ Tổn thương dây VII ngoài sọ: u ở tuyến mang tai, bệnh hủi (Lepra), bệnh uốn ván, hội chứng Guillain - Barré (chiếm 69% trường hợp liệt mặt hai bên, xuất hiện vào ngày thứ 5 đến ngày thứ 12 của bệnh), viêm nhiều dây thần kinh sọ não, viêm quanh động mạch dạng nút, bệnh Kahler, bệnh đái tháo đường, liệt dây VII do thai nghén (xuất hiện khi thai trên 6 tháng do phù, ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch và rối loạn chuyển hoá vitamin. Điều trị chủ yếu dùng vitamin nhóm B liều cao và làm tăng lưu thông tuần hoàn. Tiên lượng tốt sau khi sinh).

- Chấn thương sọ não: gây vỡ xương đá, ổ máu tụ ở hõm nhĩ.

- Liệt nửa mặt nguyên phát: liệt nửa mặt do lạnh (liệt Bell). Trường hợp này thường do mạch nuôi của dây thần kinh bị co thắt gây ra thiếu máu cục bộ, phù và chèn ép dây thần kinh trong ống Fallope. Các trường hợp liệt tự phát đó thường tiến triển cấp tính có liên quan tới gió lùa, lạnh, hay xảy ra vào ban đêm.

Định khu tổn thương

- Tổn thương nhân dây VII ở cầu não:

+ Hội chứng Millard – Gubler (tổn thương ở cầu não trước): liệt dây VII ngoại vi bên tổn thương, liệt nửa người trung ương bên đối diện.

+ Hội chứng Foville cầu não dưới:

Hai mắt nhìn sang phía bên liệt nửa người (trừ mặt), đối diện với bên tổn thương.

Liệt mặt ngoại vi cùng phía bên tổn thương.

Liệt nửa người bên đối diện với bên tổn thương (trừ mặt).

- Tổn thương dây VII ở góc cầu tiểu não:

+ Nguyên nhân: tổn thương ở vùng góc cầu - tiểu não.

+ Triệu chứng lâm sàng:

Tổn thương các dây thần kinh VII, VIII, V và VI kèm theo rối loạn chức năng tiểu não cùng bên, tổn thương bó tháp bên đối diện.

Lâm sàng thường biểu hiện bằng liệt mặt ngoại vi kèm theo khô mắt, rối loạn vị giác 2/3 trước lưỡi, điếc, thất điều (bên tổn thương) và liệt nửa người bên đối diện.

- Tổn thương dây VII đoạn trong màng não:

+ Liệt dây VII ngoại vi kèm theo khô mắt, rối loạn vị giác 2/3 trước lưỡi, điếc, thất điều (bên tổn thương) và liệt nửa người bên đối diện.

+ Có các dấu hiệu màng não.

+ Có thể thấy tổn thương các dây thần kinh sọ não khác kèm theo.

- Tổn thương dây VII đoạn trong xương đá:

+ Tổn thương đoạn trong ống tai trong: Hội chứng ống tai trong gồm liệt dây VII ngoại biên với đầy đủ triệu chứng kèm theo liệt dây VIII.

+ Tổn thương đoạn từ góc cầu - tiểu não tới hạch gối: Liệt nửa mặt ngoại vi kèm theo khô mắt, nghe vang đau và giảm vị giác 2/3 trước lưỡi, khô miệng.

+ Tổn thương ở hạch gối: gây hội chứng hạch gối (hội chứng Ramsay - Hunt) tức là liệt dây VII và dây VII phụ do zona với các biểu hiện lâm sàng:

Liệt dây VII (liệt nửa mặt ngoại vi), liệt dây VII phụ.

Không khô mắt.

Mất vị giác 2/3 trước lưỡi.

Giảm cảm giác vùng ống tai ngoài (vùng Ramsay - Hunt).

Ù tai, thính lực hơi giảm (do liệt cơ bàn đạp, do các mụn nước ở màng nhĩ làm màng nhĩ không căng).

Triệu chứng Zona: có những mụn nước kiểu chùm nho ở 2/3 trước lưỡi và màng nhĩ, ống tai ngoài và ở vành tai. Tiến triển nặng lên nếu không điều trị nguyên nhân.

+ Tổn thương ở trước dây thần kinh cơ bàn đạp: Liệt nửa mặt ngoại vi không bị khô mắt, rối loạn các cảm giác khách quan vùng ống tai ngoài (Ranssay – Hunt), nghe vang đau ở tai cùng bên, giảm cảm giác 2/3 trước lưỡi, khô miệng.

+ Tổn thương trước thừng nhĩ: Liệt nửa mặt ngoại vi, mắt không bị khô, tai nghe bình thường, mất vị giác 2/3 trước của một bên lưỡi, giảm tiết nước bọt.

+ Tổn thương dây VII sau khi ra khỏi lỗ trâm chũm: Liệt vận động nửa mặt kiểu ngoại vi đơn thuần, không có giảm tiết nước mắt, không rối loạn thính giác và vị giác, không giảm tiết nước bọt.

+ Tổn thương dây VII trong tuyến mang tai: Có thể chỉ có tổn thương một nhánh cùng gây liệt vận động từng phần (phần trên hoặc phần dưới) của nửa mặt cùng bên tổn thương.

Dùng thuốc điều trị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên

Các thuốc điều trị liệt dây thần kinh số 7 thường được chỉ định bao gồm:

• Thuốc kháng viêm corticosteroid đường uống. Nhóm thuốc này giúp giảm tình trạng sưng viêm ở dây thần kinh số 7, giúp hồi phục chức năng nhanh hơn. Người bệnh thường uống 1 lần/ ngày trong vòng 10 – 14 ngày. Thuốc cho tác dụng tốt nhất khi sử dụng trong vòng 48 giờ kể từ khi có triệu chứng đầu tiên.

• Thuốc kháng virus. Bác sĩ cũng sẽ kê đơn thêm thuốc kháng herpes virus bên cạnh corticosteroid để giảm sự nhân lên của virus và giúp bệnh nhân nhanh chóng hồi phục mặc dù lợi ích của các loại thuốc này vẫn chưa rõ ràng. Thuốc thường dùng đường uống 1 lần/ ngày trong vòng 10 – 14 ngày. Phương pháp này có hiệu quả tốt nhất khi kết hợp với corticoid đường uống.

Các phương pháp điều trị liệt dây thần kinh số 7 khác

Một số liệu pháp điều trị liệt dây thần kinh số 7 có thể được dùng kết hợp ở những người bị liệt mặt ngoại biên. Tuy nhiên, các cách chữa liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên này chưa có nhiều bằng chứng khoa học chứng minh về hiệu quả của chúng.

Các phương pháp này gồm có:

• Liệu pháp thư giãn

• Châm cứu hay bấm huyệt chữa liệt dây thần kinh số 7

• Kích thích điện cơ

• Phản hồi sinh học dùng suy nghĩ để tập kiểm soát các cơ mặt

• Liệu pháp vitamin, gồm bổ sung vitamin B12, B6 và kẽm

Phẫu thuật

Phẫu thuật hiếm khi được lựa chọn để điều trị liệt dây thần kinh số 7. Trong quá khứ, phẫu thuật được thực hiện để giảm bớt áp lực chèn ép lên dây thần kinh mặt. Thế nhưng hiện nay cách thức này không còn được khuyến khích sử dụng. Vì chúng tiềm tàng rủi ro gây ra tổn thương dây thần kinh mặt và mất thính giác vĩnh viễn.

Một số trường hợp liệt dây thần kinh 7 ngoại biên kéo dài không hồi phục, phẫu thuật thẩm mỹ có thể cần thiết để điều chỉnh lại vấn đề liên quan đến dây thần kinh mặt. Sự can thiệp này giúp điều chỉnh khuôn mặt cân đối hơn và khôi phục các cử động trên mặt. Ví dụ như phẫu thuật nâng chân mày, nâng mí mắt, ghép dây thần kinh.

Nhìn chung, triệu chứng liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên thường giảm dần trong vài tuần. Tùy vào mức độ tổn thương dây thần kinh, có thể mất từ 2 – 6 tháng để phục hồi hoàn toàn.

Khoảng 80% bệnh nhân sẽ hồi phục mà không gây ra biến chứng lâu dài nào. Điều đáng lo ngại nhất là mắt ở bên mặt bị ảnh hưởng do liệt dây thần kinh không thể nhắm lại có thể gây ra tổn thương giác mạc, loét giác mạc. Do đó, trong điều trị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên bạn cần phải chú ý chăm sóc và bảo vệ mắt.

Phòng khám ứng dụng những phương pháp Y học cổ truyền như châm cứu, bấm huyệt…. kết hợp với các bài thuốc Đông y 100% thiên nhiên để hồi phục sức khỏe cho bệnh nhân - SĐT: 0931 225 777 - Website: dongy.org

[THÔNG TIN] TOP 8 BÁC SĨ CHỮA LIỆT DÂY THẦN KINH SỐ 7 GIỎI Ở TP.HCM

>https://ione.vnexpress.net/cao-dang-duoc-ha-noi-xet-tuyen-nguyen-vong-2-3221850.htmlhttps://www.provenexpert.com/phong-kham-y-hoc-co-truyen-sai-gon/https://baothaibinh.com.vn/tin-tuc/206/153402/dia-chi-vat-ly-tri-lieu-phuc-hoi-chuc-nang-o-quan-go-vaphttps://baodongkhoi.vn/phong-kham-y-hoc-co-truyen-sai-gon-co-tot-khong-28062022-a102260.html